11 / 07 / 2011 LAATST BEWERKT 13 / 07 / 11 10:19

Meer investeringen in Nederlandse bedrijven

Meer investeringen in Nederlandse bedrijven; column Tjarda Molenaar in Financial Investigator 3/2011.

Participatiemaatschappijen hebben in 2010 weer flink geïnvesteerd in de Nederlandse economie. Dat blijkt uit het jaarlijks marktonderzoek “Ondernemend Vermogen” van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP). Zo werd er in totaal voor 2 miljard euro eigen vermogen verstrekt aan Nederlandse ondernemingen.

De opleving vond plaats in het tweede halfjaar toen de investeringen meer dan anderhalf keer zo hoog waren als in de eerste helft. Naarmate het jaar vorderde, keerde het vertrouwen terug en konden verkopers en kopers elkaar weer beter vinden. Ook banken zijn weer zeer bereid om gezonde bedrijven met een goed perspectief te financieren.

Zo’n 120 bedrijven trokken voor het eerst kapitaal aan van een participatiemaatschappij en ruim 200 kregen een vervolgfinanciering. In Nederland hebben bijna 1100 bedrijven een participatiemaatschappij als aandeelhouder. Gezamenlijk maken deze bedrijven meer dan 100 miljard euro omzet en bieden ze werkgelegenheid aan 400.000 mensen. Dat is 6% van de werkgelegenheid in de particuliere sector. Het totale vermogen onder beheer van Nederlandse participatiemaatschappijen is gedurende 2010 gestegen van € 23,3 miljard naar € 24,3 miljard. Daarmee is private equity een factor van groot sociaaleconomisch belang.

Participatiemaatschappijen zijn met verrassend weinig kleerscheuren door de economische crisis gekomen. In de afgelopen 2 jaar is voor 280 miljoen euro aan investeringen afgeboekt, slechts 1% van het beheerde vermogen. 90% van die afboekingen vond al plaats in 2009. Participatiemaatschappijen hebben snel en doeltreffend gereageerd op de terugval in de economie in 2008 en 2009, waardoor de herstructurering van hun portefeuilles in 2010 grotendeels afgerond was.

Daarom kon weer volop kapitaal en tijd besteed worden aan nieuwe participaties. Het aantal ondernemingen dat private equity aantrok is nagenoeg gelijk gebleven, maar de investeringen waren gemiddeld groter. Dit kwam vooral doordat weer meer buyouts plaatsvonden: het aantal steeg van ongeveer 20 naar 35, het bedrag van 220 naar 780 miljoen euro. Dat is nog lang niet Participatiemaatschappijen hebben in 2010 weer flink geïnvesteerd in de Nederlandse economie. Dat blijkt uit het jaarlijks marktonderzoek “Ondernemend Vermogen” van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP). Zo werd er in totaal voor 2 miljard euro eigen vermogen verstrekt aan Nederlandse ondernemingen. Het niveau van de periode 2004-2006 toen per jaar ongeveer 100 buyouts plaatsvonden met medewerking van participatiemaatschappijen, maar toch een duidelijke opleving. Opvallend was ook de terugkeer van buitenlandse participatiemaatschappijen. Zij brachten ongeveer 900 miljoen van de 2 miljard euro op en vormen daarbij een belangrijke bron van eigen vermogen voor grote Nederlandse ondernemingen.

Investeringen vonden vooral plaats in de sectoren consumentengoederen en -diensten en industriële producten en diensten. Interessant is dat de investeringen in relatief nieuwe sectoren zoals biotech en gezondheidszorg gedurende de crisis en erna op peil zijn gebleven terwijl investeringen in ICT steeds verder dalen. Typerend voor de sector zijn de vele investeringen in jonge en kleine bedrijven: ruim de helft van het aantal investeringen betreft starters en andere jonge bedrijven. Ongeveer 90% van het aantal investeringen ligt onder de 5 miljoen euro. Wat dit betreft is het in Nederland niet anders dan in de rest van Europa.

Voor de toekomst van de sector is het vanzelfsprekend van groot belang dat nieuwe fondsen geworven kunnen worden. Buyoutfondsen met een lang en goed trackrecord konden afgelopen jaar weer nieuw vermogen ophalen, maar voor venture capital fondsen is dit moeilijk. Mijns inziens ten onrechte wordt vaak verwezen naar het gemiddeld lage rendement van VC fondsen in Europa. Voor deze beleggingscategorie geldt nog meer dan voor andere categorieën dat de verschillen tussen fondsmanagers enorm zijn. Spreiden is dus zeker niet het enige devies. Een hele goede due diligence maakt het verschil. Nederland heeft zeer ervaren venture capital fondsmanagers die meerdere fondsen hebben uitgemanaged en hun lessen hebben geleerd. Zij kunnen de concurrentie met buitenlandse fondsmanagers doorstaan: sla uw slag!