Ondernemend Vermogen

De Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) voert jaarlijks, in samenwerking met PwC Corporate Finance en alle Europese brancheverenigingen voor participatiemaatschappijen, onderzoek uit naar de Nederlandse private equity en venture capital markt.

Dit onderzoek is maatgevend voor de Nederlandse private equity en venture capital markt. Het overgrote deel van het door participatiemaatschappijen geïnvesteerde vermogen in Nederland is in het onderzoek vertegenwoordigd.



2018 STERK JAAR VOOR STARTUPS

Veel kapitaal naar startups. Nederland is koploper met kapitaal voor bedrijfsverzelfstandigingen en buyouts. Nederlandse venture capitalists zeer in trek bij beleggers. 

  • € 387 MILJOEN AAN VENTURE CAPITAL NAAR 293 JONGE EN SNELGROEIENDE BEDRIJVEN
  • € 481 MILJOEN AAN GROEIKAPITAAL NAAR 72 SCALE-UPS EN ANDERE SNELLE GROEIERS
  • € 5 MILJARD AAN PRIVATE EQUITY NAAR 94 NEDERLANDSE BEDRIJVEN VOOR BUYOUTS
  • € 1,3 MILJARD NIEUW KAPITAAL GEWORVEN VOOR NEDERLANDSE VENTURE CAPITAL-FONDSEN
  • € 782 MILJOEN NIEUW KAPITAAL GEWORVEN DOOR NEDERLANDSE PRIVATE EQUITY-FONDSEN
  • 86 START-UPS, 114 VOLWASSEN BEDRIJVEN VERKOCHT


Kijk op de website van de NVP onder ‘’Feiten & Cijfers’’ voor gedetailleerde grafieken over investeringen, desinvesteringen[1] en fondsenwerving.

Investeringen venture capital bereiken opnieuw record

2018 blijkt een goed jaar te zijn geweest voor Nederlandse jonge en snelgroeiende bedrijven. 293 bedrijven kregen een investering van binnen- of buitenlandse venture capitalists tegen een gezamenlijke waarde van € 387 miljoen. Dit is een aanzienlijke toename ten opzichte van het topjaar 2017, waarin 239 bedrijven € 349 miljoen aan investeringen ontvingen. Het valt ook op dat er in 2018 meer in de vroege fase is geïnvesteerd. 

Investeringen groeikapitaal stabiel

2018 zag een kleine daling in het door binnen- of buitenlandse participatiemaatschappijen geïnvesteerde groeikapitaal, € 481 miljoen in 72 Nederlandse bedrijven tegenover € 581 miljoen in 90 bedrijven in 2017. Ondanks deze daling, blijft dit in lijn met voorgaande jaren. Groeikapitaal omvat zowel investeringen in relatief jonge bedrijven met een net uitontwikkeld product of bedrijfsmodel, ook wel bekend als een scale-up, als volwassen bedrijven die een groeispurt naar bijvoorbeeld het buitenland inzetten. In beide gevallen wordt er door de participatiemaatschappij eigen vermogen verstrekt aan de onderneming om deze groei te helpen bewerkstelligen. Dit laatste kan ook door andere bedrijven aan te kopen, zogenoemde ‘’buy-and-build’’. Groeikapitaal wordt zowel door gespecialiseerde fondsen als door fondsen met een brede investeringsfocus verstrekt.  

Nederland Europees koploper met mega-buyouts

In 2018 is er voor € 5 miljard aan buyouts gerealiseerd in 94 Nederlandse bedrijven door binnen- en buitenlandse private equity-fondsen. Qua aantal is dit in lijn met de jaren sinds 2007, maar qua bedrag is dit het hoogste sinds 2007. Deze € 5 miljard is alleen het bedrag dat vanuit private equity-fondsen in de buyout is geïnvesteerd, niet de gehele transactiewaarde. Bankfinanciering en andere kapitaalverstrekkers, bijvoorbeeld co-investerende pensioenfondsen of staatsinvesteringsfondsen, zijn buiten beschouwing gelaten. De buyouts van de Nederlandse bedrijven Upfield (vh. Unilever Spreads Business) en Nouryon (vh. AkzoNobel Specialty Chemicals) waren de grootste Europese buyouts van 2018. Daarnaast waren er 19 buyouts van meer dan € 150 miljoen, het hoogste aantal sinds 2007 toen dit er 21 waren.

In het (groot-)MKB is het beeld licht groeiende. Van de 94 geregistreerde buyouts uit 2018, hadden er 59 een omvang van maximaal € 15 miljoen, oftewel 63% van de buyouts vindt plaats in kleinere bedrijven. Dit is een lichte stijging ten opzichte van 2017 toen dit er 51 waren, maar in lijn met vorige jaren. 

Annemarie Jorritsma, voorzitter NVP:

‘’Het is duidelijk dat er een grote toevloed van kapitaal is. Door de grote belangstelling stijgen de prijzen die voor ondernemingen betaald worden in bijna alle segmenten en ondernemingsfasen. Het vereist professionaliteit en discipline om door de economische cycli heen verantwoord te blijven investeren zodat het rendement op peil blijft. Leden van de NVP hebben in het verleden laten zien dit te kunnen. Om deze professionaliteit up-to-date te houden heeft de NVP een uitgebreid opleidings- en professional standardsprogramma. Daarom denk ik dat vanuit het deel van de markt dat wij kunnen overzien het risico op bubbels beperkt is. Ik hoor namelijk van leden dat er nog genoeg Nederlandse bedrijven zijn waar een professionele
participatiemaatschappij een verschil kan maken.’’

Recordbelangstelling beleggers voor Nederlands venture capital

Venture capital-fondsmanagers haalden in totaal € 1,3 miljard nieuw kapitaal op bij beleggers. Dat is ver boven het vorige record van € 1 miljard uit 2016. Vooral life sciences-fondsen bleken succesvol in hun fondsenwerving. Zo haalde LSP voor hun 6e fonds € 430 miljoen op en Forbion voor hun 4e fonds meer dan € 360 miljoen. Dit is aanzienlijk meer dan de € 250 miljoen die in voorgaande jaren te zien waren.

Daarnaast waren meerdere Nederlandse venture capital-techfondsen actief kapitaal aan het werven in 2018. Capital-techfondsen zijn qua omvang wel significant kleiner dan life-sciences fondens. Opvallend is dat er een recordbedrag van € 613 miljoen bestemd is om in early-stage bedrijven te investeren. Dit is het hoogste bedrag ooit en ver boven de piek van € 364 miljoen uit 2016. Dit is nog een bevestiging van de trend naar meer interesse om te investeren in de opstartfase van een bedrijf.

Nog steeds is de overheid (regionaal, nationaal en Europees) een grote belegger in Nederlands venture capital met 25% (€ 327 miljoen), maar ook zogenoemde ’high-net-worth-individuals’ (HNWI) en family offices beleggen zeer significante bedragen. Van al het nieuw geworven venture capital kwam in 2018 van HNWI 8% (€ 99 miljoen) en 18% (€ 243 miljoen) van family offices. Dit is voor family offices zowel absoluut als relatief veruit het hoogste sinds 2007. Daarnaast zijn banken (€ 121 miljoen), corporates (€ 74 miljoen, fonds-in-fondsen (€ 74 miljoen) en verzekeraars (€ 72 miljoen) significante beleggers in venture capital.

Annemarie Jorritsma

''Het is zeer positief dat de fondsenwerving voor venture capital op zo’n hoog niveau ligt. Dit toont aan dat vooral in de life sciences sector er nu een heel goede infrastructuur met, kapitaal, fondsmanagers en talent is waarmee Nederland internationaal meetelt. Dat is nog niet in alle sectoren zo. Bijvoorbeeld in de technologie, energie en agro-food sector kan er nog veel verbeterd worden in de afstemming tussen talent, ondernemingen en kapitaal. Daarom is het belangrijk dat daar ook vanuit beleidsoogpunt aandacht voor blijft.’’
 

Weinig grote Nederlandse private equity-fondsen op zoek naar beleggers

Het totaalbedrag aan fondsenwerving voor alle private equity-strategieën (groeikapitaal, buyout, mezzanine en generalistisch) ligt in 2018 met € 782 miljoen ver onder de piek van € 4,4 miljard van 2017 zit en de meeste jaren sinds 2007. Alleen in 2013 was dit lager met € 631 miljoen. Dit komt doordat er in 2018 geen grote Nederlandse buyout-fondsen open waren voor beleggers. Het aantal fondsen dat kapitaal ophaalde was met 14 wel in lijn met voorgaande jaren.

Goed jaar voor verkopen voor zowel venture capital als private equity

In 2018 werden er 86 Nederlandse bedrijven van een venture capitalist tegen een gezamenlijke kostprijs van € 141 miljoen vervreemd (waarvan 24 faillissementen). Venture capitalists investeren in bedrijven waar het nog onzeker is of het bedrijfsmodel levensvatbaar is, vandaar altijd het relatief hoge aantal faillissementen.

In het private equity-segment was het aantal verkopen hoger dan gemiddeld. Zo werden er in 63 buyouts verkocht, en 51 voormalige groeikapitaalinvesteringen.

De verkopen via de openbare aandelenmarkt, aan een strategische partij, aan een andere investeerder of via terugbetaling van leningen is in lijn met vorige jaren voor zowel venture capital als private equity. Opvallend is dat een aantal venture capital-investeringen die lang in portefeuille geweest zijn, in 2018 succesvol verkocht zijn.

Bekijk hier de Feiten & Cijfers-pagina van de NVP met alle gedetailleerde data en grafieken

Meer informatie:

NVP – Felix Zwart, Hoofd onderzoek, 020-5712270, zwart@nvp.nl, www.nvp.nl. Kijk voor de methodologie van het onderzoek en achterliggende databestanden in het archief op de NVP-website.

 


Selectie van investeringen uit 2018

Investeringen in jonge en snelgroeiende bedrijven door venture capitalists: 

 
Investeringen in groeikapitaal: 


Buyouts: 



Selectie van verkopen uit 2018

Bedrijven gefinancierd door venture capitalists: 


Bedrijven gefinancierd door private equity: 

 



[1] Het NVP-onderzoek registreert verkopen alleen tegen kostprijs. Over het rendement kunnen daarom geen uitspraken gedaan worden.

#
#

NVP (Geassocieerde) leden

  • IBS Capital Allies
  • Ebbinge
  • Pride Capital Partners
  • Van Doorne N.V.
  • NautaDutilh
  • Nordian Capital Partners
  • Houthoff
  • Delft Enterprises B.V.
  • Claassen,Moolenbeek&Partners
  • Waterland Private Equity Investments B.V.